Stortingsvalet og sametingsvalet 2021

Stortingsvalet 2021 er eit nasjonalt val der ein vel representantar til Stortinget. Valdagen er måndag 13. september. Samtidig med stortingsvalet er det val til Sametinget.

 

Valgjennomføring under koronapandemien

Koronapandemien vil nok påverke valet til hausten, men forhåpentlegvis vil koronasituasjonen vere mykje betre i august-september. Kommunen planlegg for situasjonen slik den er per i dag, eller verre, slik at vi ikkje vert overraska ved eit eventuelt lokalt smitteutbrot. Val vert det uansett, og alle som vil røyste skal få røyste.

Regjeringa har iverksatt mellombelse lovendringar slik at kommunar har verktøy til å gjennomføre valet på ein trygg og god måte, sjølv om både veljarar og valmedarbeidarar skulle vere sjuke eller i karantene.

Førebuingane til valet vil kreve meir tid og ressursar enn normalt. Kommunen har difor ein stor og viktig jobb foran seg. Kommunal- og moderniseringsdepartementet har utarbeida ein smittevernrettleiar som skal hjelpe oss å gjennomføre valet samtidig som vi varetek smittevernet. Rettleiaren er utarbeida for å kunne samsvare med dei mellombelse lovendringane, og den gjeld i hovudsak korleis veljarar i isolasjon og karantene skal røyste.

 

Valkortet blir digitalt

Klikk for stort bileteDigitalt valkort Valdirektoratet
Å få valkortet er først og fremst ei stadfesting på at du har røysterett ved valet. På valkortet står det også kva valkrets du tilhøyrer slik at det er enkelt for deg å vite kor du skal røyste på valdagen.

Dersom du har med deg valkortet i vallokalet, er det enklare og raskare for valfunksjonærane å finne deg i manntalet.

Valkortet er difor veldig nyttig for deg som veljar og for valfunksjonærane.

Krinsar og røystelokale 

Klikk for stort bilete Oslo kommune/Sturlason
Valstyret har vedteke at det frå 2021 skal vere fire røystekrinsar i Ulstein kommune:

  1. Hasund og Dimna valkrins
    Røystelokalet skal vere Hasund skule.
     
  2. Haddal og Eiksund valkrins
    Røystelokalet skal vere Haddal skule.
     
  3. Ulstein og Flø valkrins
    Røystelokalet skal vere Ulstein skule.
     
  4. Ulsteinvik valkrins
    Røystelokalet skal vere idrettshallen i Ulstein Arena.

Førehandsrøysting

Klikk for stort bileteFørehandsrøysting på Ulstein bibliotek Svein Arne Orvik  
Valstyret skal vedta saka i mai, men det vert føreslått å halde tidlegrøystinga på Ulstein rådhus i perioden 1.7 - 13.8.21

Vidare vert det føreslått å halde førehandsrøystinga på biblioteket i Ulstein Arena i perioden 16.8 - 10.9.21.

Det vert også føreslått at det blir lagt til rette for førehandsrøysting ved institusjonane, kjøpesentra, UVS og SUFH.

For veljarar som er i karantene vert det føreslått tilbod om å røyste utanfor legesenteret (i bil), og heime for dei som er i isolasjon.

 


Ofte stilte spørsmål om valet

Har eg røysterett?

Du har røysterett dersom du er:

  • Norsk statsborgar
  • Har fylt 18 år innan utgangen av 2021
  • Er, eller har vore, registrert i folkeregisteret som busett i Noreg

Tilsette i diplomatiet eller konsulatvesenet og deira husstand har røysterett sjølv om dei ikkje oppfylle busetjingskriteriet. 

Står eg i manntalet?

Manntalet er ei oversikt over alle som har røysterett i ei kommune. For å kunne røyste må du stå innført i manntalet.

Veljarar busett i Noreg førast automatisk inn i manntalet i den kommunen der dei er registrert i folkeregisteret som busett pr. 30. juni i valåret.

Flyttar du til ein annan kommune etter 30. juni, er du fortsatt registrert i manntalet og har røysterett i den kommunen du flytta frå sjølv om du melder flytting.
 

Kva om eg bur i utlandet?

Er du busett i utlandet, men har vert registrert i folkeregisteret som busett i Noreg nokon gong i løpet av dei siste 10 åra, førast du automatisk inn i manntalet i kommunen der du var registrert som busett då du flytta frå Noreg.

Dersom du ikkje har vore registrert busett i Noreg dei siste 10 åra, må du søkje di siste bustadskommune om å bli ført inn i manntalet. Dersom du ikkje nokon gong har vore folkeregisterført som busett i Noreg, skal du søke til Oslo kommune.


Slik søkjer du om å bli innført i manntalet

Du søkjer ved å skrive under på den omslagskonvolutten som vert brukt ved førehandsrøystegjeving utanriks. Dersom du førehandsrøyster i Noreg eller ikkje brukar den nemnde omslagskonvolutten, må du søkje særskilt. Dette kan gjerast i eit vanlig brev eller ved å fylle ut skjema for søknad om innføring i manntalet. Dette kan du gjere samtidig som du avgir stemma di. Søknaden må innehalde ei erklæring om at du fortsatt er norsk statsborgar.

Søknaden skal sendast til valstyret i den kommunen der du sist var registrert busett i Noreg. Søknaden må vere kome fram til valstyret innan 14. september kl. 17:00 for å kunne bli innvilga.

Bruk eDialog for å sende inn søknad.

 

Korleis sjekkar eg om eg er manntalsført?

Du kan kontakte den kommunen du sist var registrert i. Alle kommunar i Noreg er pålagt å leggje ut eit sokalla utleggingsmanntal. Utleggingsmanntal er eit manntal som vert gjort offentleg tilgjengeleg der du som veljar har moglegheit til å kontrollere eigne opplysningar, og eventuelt sende inn klage dersom det er feil i manntalet.

Vallister og kandidatar til stortingsvalet

I juni kan du sjå kva lister og parti som stiller til val ved stortingsvalget 2021.

 

Parti og grupper som ønskjer å stille ved stortingsvalget 2021, må ha levert listeforslag til fylkeskommunen med ansvar for valdistriktet dei ønskjer å stille til val i, innan 31. mars klokka 12.

Fylkesvalstyra i dei aktuelle valdistrikta skal leggje ut alle innkomne listeforslag til offentleg ettersyn.

Før listene kan godkjennast må fylkesvalstyra kontrollere at listene er korrekt utfylt og at dei inneheld korrekt og naudsynt dokumentasjon. Dei må også forsikre seg om at dei som står oppført på lista godkjenner at dei stiller til val.

Listeforslaga skal behandlast innan 1. juni. Fylkesvalstyra sender så sine godkjende lister til Valgdirektoratet. Når dei har mottatt godkjende lister frå samtlege valdistrikt, vert dei publisert på valg.no.

 

Dersom du har spørsmål knytta til listene må du kontakte den aktuelle fylkeskommunen som valdistriktet tilhøyrer. 

Må eg røyste i kommunen eg er busett i?

På valdagen må du røyste i kommunen du er busett i. I førehandrøysteperioden kan ein røyste i alle vallokale i heile landet.

Kvar kan eg røyste?

I tidleg- og førehandsrøysteperioden (1. jul i- 10. september) kan du røyste i alle vallokale i heile landet.

På valdagen må du røyste i kommunen du er folkeregistrert i og dermed manntalsført i. Frå 2021 er det fire røystekrinsar i Ulstein kommune:

  1. Hasund og Dimna valkrins
    Røystelokalet skal vere Hasund skule.
     
  2. Haddal og Eiksund valkrins
    Røystelokalet skal vere Haddal skule.
     
  3. Ulstein og Flø valkrins
    Røystelokalet skal vere Ulstein skule.
     
  4. Ulsteinvik valkrins
    Røystelokalet skal vere idrettshallen i Ulstein Arena.
Legitimasjon

Når du skal avgi di stemme, må du ha med legitimasjon. Det er ikke nok å ha med valkort, eller å oppgi navn og fødselsdato.

Dersom du er ukjent for røystemottakaren i vallokalet, må du legitimere deg. Dette er fordi det skal vere mogleg å kontrollere at du er den du utgir deg for å vere. Dersom det ikkje er mogleg å stadfeste dette, får du heller ikke avgitt di stemme. Andre personar i vallokalet kan heller ikkje gå god for din identitet. At du tar med deg legitimasjon når du skal røyste, er difor viktig.

Eksempel på legitimasjon er pass, førarkort og bankkort med bilde. Det er også mogleg å bruke andre former for legitimasjon, men minstekravet er at det må innehalde navn, fødselsdato og bilde.

 

Unntak på institusjonar

Det fins kun éin unntaksregel når det gjeld framvising av legitimasjon, og dette er for veljarar som oppholded seg på institusjonar som helse- og omsorgsinstitusjonar og fengsel. Her er det ikkje eit absolutt krav at veljaren må identifisere seg, fordi det kan vere tilfelle der veljar ikkje har legitimasjonspapir tilgjengeleg. I slike tilfelle kan ein tilsett ved institusjonen gå god for veljaren sin identitet. Det er då et vilkår at den tilsette kan legitimere seg.

Kan eg gjere endringar på røystesetelen ved stortingsvalet?

Røystesetelen til stortingsvalget er oransje. Antall kandidatar på røystesetelen vil variere mellom fylker, då partia og listene som stiller til val minimum må fylle på like mange kandidatar som representantar som skal veljast frå fylket. I motsetning til kommunestyre- og fylkestingsvalet er det ikkje mogleg for partia å gi nokon av sine kandidatar røystetillegg.

Du kan også gjere endringar på stortingsrøystesetelen. Ved stortingsval kan du renummerere kandidatar. Altså, dersom du meiner at kandidat nr. 7 bør vere kandidat nr. 2, kan du endre dette på din røystesetel. Vidare kan du stryke kandidatar, dersom det er enkelte kandidatar du er ueinig i at står på lista. Det er ikkje høve til å gi personrøyst eller slengarrøyst.

Sametinget

Sametinget er det samiske folkets folkevalde parlament i Noreg og er eit sjølvstendig folkevald organ.

Sametingsvalet er kvart fjerde år på same dagen som stortingsvalet. Sametinget er øvste valmyndigheit til sametingsvalet.

 

Røysterett ved sametingsvalet

For å kunne røyste til sametingsvalet, må du vere registrert i Sametingets valmanntal.

For sametingsvalet gjeld at du må ha fylt 18 år innan utgangen av valåret.

Når du registrerer deg må du avgi erklæring om at du oppfattar deg sjølv som same, og at du enten har samisk som heimespråk eller har hatt forelder, besteforelder eller oldeforelder med samisk som heimespråk eller at du er barn av ein person som står eller har stått i valmanntalet.

Dersom du har registrert deg i Sametingets valmanntal innan midnatt 30. juni i valåret, så har du røysterett ved valet i 2021.

Dersom du er same frå Sverige, Finland eller Russland, må du ha vert folkeregistrert i Noreg dei tre siste åra før du kan registrere deg inn i Sametingets valmanntal.

 

Korleis kan du registrere deg i Sametingets valmanntal?

På Sametingets nettsider finn du elektronisk registreringsskjema. Du må bruke ID-porten ved innlogging. Følg instruksjonane for utfylling.

Du finn også registreringsskjema i papirformat. Denne fyller du ut og sender til Sametinget, Ávjovárgeaidnu 50, 9730 Karasjok.

Om du sender dette pr. post, må den vere hos Sametinget innan midnatt 30. juni i 2021 (såkalt ihendehavarfrist) for at du skal kunne røyste ved valet i 2021. Det held altså ikkje å poststemple registreringsskjemaet den 30.06.21. 

Innmelding i valmanntalet